16.06.06

News response to 'Aliens in the Media' conference. Articles (in Dutch) published today on the news-site ChurchNet Flanders: www.kerknet.be/nieuw

DETENTIE IS GEEN OPLOSSING VOOR ASIELVRAAGSTUK



Vluchtelingendienst van de jezuïeten kritisch over Europees asielbeleid



BRUSSEL (KerkNet) - Het huidige Europese asielbeleid is ontoereikend om de bestaande migratiestromen op te vangen. Weldra raken asielzoekers nauwelijks nog tot aan de EU-grenzen en komen ze niet verder dan Afrika, Oekraïne of Wit-Rusland. Ze zullen zelfs de kans niet meer hebben om asiel aan te vragen in de Europese Unie. Tegelijkertijd worden die asielzoekers en vluchtelingen in Europa zelf steeds vaker in detentiecentra gestopt. “Dat gebeurt systematisch en die detentie kan maanden, soms zelfs jaren duren, terwijl regeringen ervoor zorgen dat ngo’s en de pers geen toegang hebben tot die detentiecentra”, aldus Jan Stuyt woensdagmorgen tijdens een ontmoeting met journalisten. Stuyt sj. gaf er een schets van de evolutie van het Europese asielbeleid. Jan Stuyt is directeur van de Europese afdeling van de Vluchtelingendienst van de Jezuïeten (JRS). Die vluchtelingendienst is wereldwijd actief in 82 landen, waaronder 23 Europese landen. JRS viert in november van dit jaar zijn 25ste verjaardag. Volgens Stuyt ligt het eigene van die vluchtelingendienst erin dat men steeds erg dicht bij de mensen tracht te zijn.

Stuyt herinnerde eraan dat het recht om asiel te vragen uit angst voor vervolging volgens het internationaal recht een fundamenteel recht is. Hij pleit ook voor een helder taalgebruik. Zo spreken we vaak over de ‘detentie van migranten’. Daarmee wordt verwezen naar de opsluiting van onregelmatige migranten in afwachting van hun uitzetting of naar de asielzoekers, die worden opgesloten in afwachting van de behandeling van hun aanvraag. “Maar als de Europese staten migranten opsluiten, in het bijzonder de asielzoekers, dan behandelen ze hen ten onrechte als criminelen. Detentie wordt in Europese landen systematisch gebruikt om de vluchtelingenstroom op hun grondgebied te beheersen. Maar het is een erg dure maatregel, die het aantal asielaanvragen bovendien nauwelijks doet dalen.” Ook menselijk gezien roept die opsluiting, in het bijzonder van kinderen, vele vragen op. Jan Stuyt verwees naar een Turks gezin met vier kinderen van 8 tot 14 jaar, dat een jaar en negentien dagen in een Britse gevangenis – 22 uur per dag – zat opgesloten. Later werd het gezin teruggestuurd naar Duitsland. “De rechter in Koblenz gaf hen een verblijfsvergunning op basis van humanitaire gronden, omwille van de traumatische ervaringen van de kinderen tijdens hun detentie in het Verenigd Koninkrijk.”



Menselijk asielbeleid



Stuyt vraagt dat de media toegang zouden krijgen tot die detentiecentra, terwijl ze er nu systematisch worden buiten gehouden. Hij formuleert ook enkele verzoeken aan de Europese beleidsmakers. Het Europese Parlement en de Raad van Europa moeten werk maken van een duidelijke omschrijving van ‘detentie’ en ‘detentiecentra’. Ze moeten ook een lijst opstellen van alle detentiecentra die zich op hun grondgebied bevinden. Bovendien moet Europa toezien op de ontwikkeling van de nationale wetgeving in de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de buurlanden aan de grenzen van de Europese Unie. “Migranten worden onwettelijk opgesloten. Daar moet een einde aan komen.”



ASIELZOEKERS IN DE MEDIA



Nadenken over verslaggeving over asielzoekers en vluchtelingen



BRUSSEL (KerkNet/JRS) - In Brussel werd woensdagmorgen, naar aanleiding van de VN-Vluchtelingendag (20 juni) en op initiatief van de Vluchtelingendienst van de Jezuïeten (JRS) een briefing gehouden voor journalisten. Die moest ertoe bijdragen dat journalisten een duidelijker zicht krijgen op de vluchtelingenproblematiek en de manier waarop daarover in de media verslag wordt uitgebracht.



Europees actieplan



Friso-Roscam Abbing, de woordvoerder van vice-president Frattini, gaf er toelichting bij het EU-Actieplan rond asiel. Hij onderstreepte het belang van de berichtgeving over de asielproblematiek en stelde dat de verslaggeving daarover correct moet zijn. Hij benadrukte ook dat de Europese Unie werkt aan oplossingen op langere termijn voor de vluchtelingen. Abbing onderstreepte dat de EU Europa niet tot een fort wil uitwerken, maar eerder een asielbeleid wil voeren waarbij iedereen te winnen heeft: “Het EU Regionaal beschermingsprogramma wil ervoor zorgen dat mensen niet langer hun leven moeten riskeren om naar Europa te komen, terwijl tegelijkertijd ook de nadruk gelegd wordt op ontwikkelingshulp. Daarom voert de Europese Unie momenteel een dialoog met Libië.” Abbing vestigde de aandacht op een tweede belangrijk EU-initiatief, met een ‘relocatie’ van de vluchtelingen in de Europese Unie: “Momenteel gebeurt dat op vrijwillige basis. We hopen dat alle Europese lidstaten zich hierbij zullen aansluiten.”



Asielzoekers in de media



Daarna ging de aandacht uit naar de manier waarop het asielvraagstuk in de media aan bod komt. Bertrand Ginet, van de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ), stelde vast dat er een tendens is naar een racistisch gekleurde verslaggeving over asielzoekers en vluchtelingen en riep op om op een verantwoordelijke wijze verslag uit te brengen: “Verantwoordelijke journalistiek betekent dat zowel de positieve als negatieve verhalen aan bod komen.” Daarbij moeten ook richtlijnen, zoals de IFJ-gedragscode, gevolgd worden. Daarin staat onder meer dat ras, geslacht, religieuze overtuiging of nationaliteit geen invloed mogen hebben op de manier waarop verslag wordt uitgebracht. De Belgische journalist Koen Vidal van De Morgen onderstreepte sterk het belang van de verslaggeving over het politieke debat dat in Europa over asiel gevoerd wordt: “Dat debat bepaalt hoe onze samenleving er in de toekomst zal uitzien en of die mono- of multicultureel is.” Mike Jempson van MediaWise (Verenigd Koninkrijk) vestigde de aandacht op de rampzalige gevolgen van slechte journalistiek. Hij verwees onder meer naar de manier waarop in de Britse pers verslag werd uitgebracht van de komst van Romazigeuners uit Slovakije, waardoor die doelwit werden van racistische aanslagen, waardoor op hun beurt de migratiebeperkingen verscherpt werden en de Romazigeuners in Slovakije uiteindelijk nog sterker vervolgd werden. Ed Klute had er kort daarvoor op gewezen dat ngo’s niet steeds moeten klagen over de negatieve berichtgeving: “Ze moeten leren hoe ze kunnen omgaan met en gebruik kunnen maken van de media.”



Niet welkom



In het daarop volgende debat onderstreepte Thomas Miglierina van Radio Television Suisse dat de pers misschien wel een positief beeld schetst, maar de realiteit vaak anders is: “Mensen zijn conservatief en asielzoekers en vluchtelingen zijn voor hen niet welkom.” Volgens Miglierina kan men er niet onderuit dat de publieke opinie tegen asielzoekers gekant is. “Daarover wordt verslag uitgebracht in de pers en niet andersom.” Mike Jempson van zijn kant onderstreepte dat verhalen over asielzoekers, waarin aandacht is voor de menselijke kant, de kracht hebben om de politieke agenda te veranderen en de massa te raken.